Ay Yazdır E-Posta
“Bu,bir insan için küçük bir adım,insanlık içinse dev bir sıçramadır.” Neil Armstrong’un Ay’da ki sessizlik denizinin çıplak kayalıklarına ilk ayak bastığı an söylediği bu söz hiçbir zaman unutulmayacaktır.Hatırlıyorum da o an nihayet Ay’ın bütün sırlarını çözdük gibi bir kanıya kapılmıştık.Ama çok yanılmışız;Ay hala sürprizlerle dolu.
Güneşi bir kenara bırakırsak,Ay bizim için gök yüzündeki en şahane cisimdir.Eski zamanlarda Ay’a tapınmanın sık görülür bir durum olması hiç şaşırtıcı değil;hatta bu bazı ülkelerde hala sürüyor.Bugün biliyoruz ki Ay bu yüksek mertebesini bize çok yakın oluşuna borçlu.Dünya ile Ay arasındaki ortalama uzaklık 400,000 KM’den az;buda demektirki ay bize,Venüs’ün dünyaya en yakın olduğu halinden yaklaşık 100 kere daha yakındır.
Dünya’nın kütlesi Ay’inkinin 81 katıdır;Bu diğer gezegenlerde daha farklıdır.Mesela Satürn’ün Titan uydusu Satürn’ün 1/4150’si kadardır.
Bugüne kadar ay oluşumu hakkında çok farklı fikirler ortaya atılmıştır.Yapılan çeşitli araştırmalar sonucunda Dünya ile ayın aynı yaşta olduğunu öğrendik.Ayrıca Ay’ın yoğunluğunun Dünya’nın kinden daha düşük olduğunu biliyoruz.
Ayın oluşumu ile ilgili farklı görüşler vardır;
Genel kabul gören ilk kuram,Tabiat uzmanı Darwin’in oğlu Sir George Darwin’ e aittir.Darwin başlangıçta dünya ile ayın,sıvı bir küremsi şeklinde tek bir cisim olduğunu ve Güneşin gel git etkisiyle zaman içinde Ay bu kütleden kopmuştur.
Bir farklı görüşte,Tek başına bağımsız bir gezegen olarak uzayda gezinen Ay’ın Dünya’ya çok yakın bir mesafeden geçerken Dünya tarafından yakalandığı fikri öne sürülmüştür.
1974 yılında W.Hartmann ve D.R. Davis tarafından öne sürülen görüşe göre,Dünya ile Mars büyüklüğünde iki cisim çarpışmıştır.Bu sırada iki cisiminde çekirdekleri birleşiyor ve çarpışma sırasında etrafa saçılan yerkabuğu parçacıkları Dünya’nın çevresinde bir bulut oluşturuyor.Daha sonra bu bulut yoğulaşarak Ay’ı meydana getiriyor.Bu kuram biraz ümit vaat etmiştir.
Ay’ın oluşumu hakkında bir çok kuram vardır ancak gerçekçiliğe en yakın olan bu kuramlardır.
Ay tutulması:Ay tutulmalarının bilimsel açıdan önemli oldukları söylenemez.Ama renkli görüntüleriyle her zaman görülmeye değer bir manzara oluşturmaktadırlar.Dünya’nın gölgesi Ay’ı karartmaya başlayınca Ay yüzeyindeki sıcaklık aniden düşer.Ancak bazı bölgeler diğer bölgelere göre daha yavaş soğurlar.Bu bölgelere kızgın bölgeler adı verilir.Büyük kraterlerden Tycho da bu noktalardan birisidir.
Ay’ın kendi ekseni etrafında dönme süresi 27,3 gün olduğundan hep aynı yarım küre Dünya’ya dönük olur.Ay’ın hiçbir zaman %50’sinden fazlasını göremeyiz.Tabi buralar daha sonralarda yapılan araştırmalarla görüldü,ancak gördüğümüz kısımdan pek farkı olmadığı anlaşıldı.
Ay’ın misafirperver olmayan görüntüsünün ardında atmosferinin olmayışı yatar.Hava olmadan su da olmaz.   
 
< Önceki   Sonraki >
[ Geri ]